Dobre Zdrowie

Zdrowy styl zycia, medycyna

O świadomości i bólu u dziecka



Wpis trochę mniej medyczny, a bardziej ogólnobiologiczny. Skupimy się w nim na zagadnieniu ludzkiej świadomości, roli jaką pełni ból w jej kształtowaniu i wreszcie, czy na podstawie bodźców zewnętrznych można naukowo dowieść istnienia pełnej świadomości u niemowląt.

 

 

Czy istnieje ślepowidzenie

Fakt, że istnienia ślepowidzenia można dowieść u ludzi, wykorzystać można do udowodnienia, iż potrafimy przetwarzać wzrokowe dane wejściowe bez uświadamiania sobie tego. Wniosek, który potwierdzają inne omówione wcześniej przykłady nieuświadamianej percepcji. Ale fakt, że zwierzęta z powodzeniem reagują na bodźce Wzrokowe W jednych warunkach, a zachowują się, jakby nie mogły ich zauważyć W innych, nie dowodzi, że uświadamiają sobie, że je widza, w jednych czy drugich warunkach: przez różnice tego rodzaju można wykazała tylko, że w procesie dokonywania przez zwierzęta wyborów uczestniczy więcej niż j eden system — a to nie jest kwestią sporną. Pytanie nadal brzmi: czy któryś z tych systemów jest uświadamiany przez zwierzęta?

 

Początki świadomego człowieka

To własnie nasza zdolność mówienia całkowicie rozwiewa wszelkie wątpliwości dotyczące istnienia uczuć u innych istot ludzkich, a główną trudnością, przed która, staje kaidy, kto chce się dowiedzieć, czy zwierzęta są, świadome (a jeżeli tak, to jakie), jest to, że zwierzęta nie mówią. Równie dobrze może być tak, że zwierzęta rzeczywiście odczuwają, przyjemność i ból W taki sam sposób jak my. Jednak ponieważ nie potrafi mówić, nie jest im tak łatwo nas przekonać jak innym ludziom. Istnieje oczywiście duża grupa ludzi, którzy nie potrafią mówić — niemowlęta. Intuicyjnie może się wydawać oczywiste, że małe dzieci mają odczucia. Niemniej jednak od dawna toczą się; spory o to, czy niemowlęta faktycznie odczuwają ból, a jeżeli tak, to w jakim wieku — przed urodzeniem lub po — ta zdolność się pojawia. Kiedy ludzie stają się świadomi? Do stosunkowo niedawna całe środowisko lekarskie zakładało, że małe dzieci odczuwają tylko niewielki ból lub nie odczuwają go w ogóle. Obrzezanie powszechnie przeprowadzano (i nadal się przeprowadza) bez znieczulenia, a jedno z badań wykazało, że lekarze zwykle przepisywali mniejszą od zalecanej dawkę pooperacyjnych środków przeciwbólowych, a pielęgniarki zwykle podawały około połowy tego, co przepisano. Wychodzono z założenia, że neurobiologiczny rozwój niemowląt nie jest wystarczająco zaawansowany, żeby doznawały one bólu. Podejście to potwierdzały raporty z eksperymentów, w których stwierdzano, ze noworodki aż do pierwszego czy drugiego tygodnia życia słabo reagują, na takie potencjalnie bolesne bodźce jak kłucie szpilką.

Jednak ostatnie badania są zgodne, ze u małych dzieci rzeczywiście występuje wiele niewerbalnych składowych reakcji człowieka dorosłego na bolesne bodźce. Dzieci mające mniej niż dwa dni reagowały na igłę (używaną do pobierania próbek krwi), przybierając wyrazy twarzy, które dorośli z łatwością, uznali za oznaczające ból; poza tym płakały i miały przyśpieszone tętno. Chłopcy zaledwie w sześć godzin po narodzinach reagują, na obrzezanie podwyższeniem poziomu hormonów stresu (hormonów zwykle wydzielanych u dorosłych przez korę gruczołów nadnerczy W reakcji na stresujące zdarzenia). Te, być może, nie zaskakujące behawioralne i fizjologiczne obserwacje przekonały większość praktyków, ze niemowlęta rzeczywiście odczuwają, ból, i powszechniej zaczęto stosować środki znieczulające w operacjach chirurgicznych na niemowlętach.

 

Ból w łonie matki

Jednak ten zdroworozsądkowy pogląd na wrażliwość niemowląt nie rozwiązał W pełni dylematu lekarzy. Jeżeli nowo narodzone dzieci odczuwają ból, to co z dzieckiem nienarodzonym?

Zabiegi chirurgiczne na płodach staja, się obecnie dość rozpowszechnione, ale istnieją doniesienia, ze w wyniku takich zabiegów chirurgicznych, jak wkłucie igły w brzuch nie narodzonego dziecka, poziom hormonów stresu jest podwyższony. Czy płody również odczuwają, ból – a jeśli tak, to na jakim etapie rozwoju?

Nie będę W tym miejscu streszczał trudności z przyjęciem reakcji niewerbalnych lub fizjologicznych za kryteria istnienia świadomości odczuwającej. Argumenty te stosują się jednakowo do niemowląt, jaki zwierząt: reakcje niewerbalne normalnie towarzyszą bólowi u dorosłych, ale nie dowodzą, one istnienia bólu i służyłyby temu samemu celowi niezależnie od tego, czy ból faktycznie im towarzyszył czy nie. Biorąc pod uwagę, że niemowlęta rozwijają się w organizmy, które rzeczywiście odczuwają ból, może się wydawać czymś szczególnie niewiarygodnym, ze go nie doświadczają. Jednak w każdym wyjaśnieniu istnieje nieuchronna i bardzo realna trudność ustalenia, na którym etapie pojawia się odczuwanie.

Będę zakładał, ze nadal jest to kwestia otwarta, której nie można rozwiązać przez odwołanie się (na przykład) do czasu, w którym zaobserwowano po raz pierwszy uwolnienie hormonów stresu. Chociaż niemowlęta nie mówią, rozwijają się w ludzi, którzy mówią. Możemy zatem, w zgodzie z metodologią naukową zapytać ludzi, jaka była natura ich doznań, gdy byli niemowlętami. Gdy jednak próbujemy to uczynić, odkrywamy, ze nie pamiętamy, jak to jest być niemowlęciem. W rzeczywistości nie pamięta02my ni czego , co zdarzyło się w niemowlęctwie. Gdy dorosłych pyta się o najwcześniejsze zdarzenie, które sobie przypominają, zazwyczaj pochodzi ono z okresu, gdy dana osoba miała trzy do czterech lat.